Connect with us

Literary

Creative writing centers call for more support

“It is [through] the arts that we can actually become globally competitive.”

Published

on

The disparity of institutional support between the sciences and the humanities was one of the pressing topics tackled during the forum on “The Literary Muse in Manila” last Oct. 5 at the Thomas Aquinas Research Complex Auditorium.

During her opening remarks, Dr. Cristina Pantoja-Hidalgo, director of the UST Center for Creative Writing and Literary Studies (UST CCWLS), addressed these concerns by emphasizing the importance of the arts and the humanities in the academe.

“It is [through] the arts that we can actually become globally competitive,” Hidalgo said.

Similar issues on the current status of literature and creative writing in the different universities of Manila surfaced in the gathering of literature teachers, students, and literary enthusiasts from all over the country in the forum held in celebration of Taboan, the annual literary festival of the National Commission for the Culture and the Arts (NCCA).

Collaborations and engagement

De La Salle University Bienvenido N. Santos Creative Writing Center Director Dr. Shirley Lua stressed the need for research collaborations between fellows in centers.

Moreover, Lua encouraged more joint efforts with other universities and centers, even with fields and disciplines outside literature.

She said that multidisciplinary research is integral to “demystify” literature and open it as a medium for communication and dialogue between different disciplines.

Research was also the focus of Prof. Diego José Abad, program head of the Department of Literature and Humanities of the Far Eastern University (FEU), who mentioned the need to establish a “culture of research” not only within FEU, but with centers from other universities as well.

He continued that student organizations are also crucial in establishing engagement with the student body—citing FEU’s Literary Society and Literary Guild as key figures in revitalizing literature in their university.

‘Rethinking’ literature and coping with change

Lua, Abad, and Prof. Ralph Semino Galán, assistant director of the UST CCWLS, have suggested the introduction of new courses and literary materials in their respective curricula.

“What new courses [can we offer]? Do we consider [fanfiction], blogs, Wattpad, Facebook [posts] as new literary materials?” Lua asked, stating the need for more workshops on popular media such as flash fiction, graphic fiction, personal essays and even video games.

Galán said that a bachelor’s degree in Creative Writing in UST was proposed last 2012, but the degree can only be offered by the University’s Faculty of Arts and Letters starting 2018 after the moratorium on the introduction of new courses following the implementation of the K-12 program.

Currently, the University only offers a master’s degree in Creative Writing.

With select General Education (GE) subjects such as World Literature and Philippine Literature moved to Senior High School, Galán and the CCWLS proposed to replace these GE subjects with Creative Writing subjects and Philippine Literary History.

Meanwhile, Abad called for internships for FEU’s Literature program. He proposed working in publishing houses or freelance writing as internships for Literature majors in their university whom he described as “sheltered.” Abad is compelled that an OJT for the program would open more career paths for the students.

Dr. Jun Cruz Reyes, Jr., a fellow of the UP Institute of Creative Writing and senior adviser of the Polytechnic University of the Philippines (PUP) Creative Writing Center, discussed writing style stereotypes of different universities as well as writing trends in millennial culture.

“Ang pumapatay sa mga panitikan ay ang mga manunulat mismo,” Reyes adds, as he emphasizes the need to be creative in teaching literature, especially in using a realistic and natural language as a medium of instruction and in writing.

Opening of new centers, funding, calls for support

FEU and the Philippine Normal University (PNU) currently do not have Creative Writing centers.

Prof. Ferdinand Jarin of PNU recounted his days in the Creative Writing club Bolpen at Papel (BAP) with Joselito Delos Reyes and Eros Atalia, which he described as a “guerilla organization” since it was not accredited by PNU.
Despite the lack of administrative recognition and budget, BAP was able to organize literary events and contests and even publish anthologies.

Nonetheless, Jarin recognized the need to formalize a Creative Writing center in PNU and offer a diploma program in Creative Writing with the purpose of training teachers in the instruction of literature and creative writing – which, he says, often ends up in discussions of mere “moral lessons” and vocabulary.

He hopes that the program would be finally implemented this semester.

Abad, meanwhile, points out a budgetary deficiency as a hindrance for FEU to establish a Creative Writing center.
He also noticed a consistently low enrollment rate in the Literature program and said that there may be a need for their department to offer new, “hipper” courses such as Gay Literature and Creative Nonfiction, as well as offer more Creative Writing courses, in order to attract more students to the program.

Lua also called for support for the humanities from university administrators, the government, funding agencies, legislators and even colleagues in other disciplines and sciences—and even more so, strengthening connections between the different Creative Writing centers in Manila in order to stimulate a strong literary culture in all schools and universities in the city.

“The Literary Muse in Manila” was organized by the UST CCWLS in conjunction with Taboan. Proceedings of the conference will be submitted to the NCCA and to the Commission for Higher Education. The annual festival opened last Sept. 14 at the Central Mindanao University, Bukidnon.

Comments

Literary

Huwag Mo Kaming Salingin

Pagkat habang may laban,
Patuloy ang sigaw namin:
Huwag mo kaming salingin.

Published

on

Dibuho ni Jomari Robiso/TomasinoWeb.

Noong sinauna,

Bago man daw lumaya,

Ang sigaw ni Rizal

Sa Inang Espanya:

Huwag Mo Akong Salingin.

 

Nang dakipin ang Supremo,

Nang sa likod ay tumuhog ang bolo,

Ang sigaw ni Bonifacio

Sa kapwa Pilipino:

Huwag Mo Akong Salingin.

 

Nang dumating ang estrangherong Kano,

Sa pag-aastang Diyos ng mundo,

Ang sigaw ng rebolusyonaryong Pilipino

Nang agawin ng Kano ang panalo:

Huwag Mo Kaming Salingin.

 

At ginapi, pinatay, iniwan sa Hapon,

Ang perlas ng silangan ay inulan ng dugo,

Sumigaw sa kanayunan ang hukbong bayan

At tumindig, itinaas: Huwag Mo Kaming Salingin.

 

Ngunit ngayo’y sa’n nanggagaling

Ang mga katagang gasgas na rin,

Sa lansangan, sa nayon,

sa syudad, sa pabrika,

Maging sa pamantasan din.

 

Panahon na para mamulat,

Panahon na para magising,

Pagkat habang may laban,

Patuloy ang sigaw namin:

Huwag mo kaming salingin.

Comments

Continue Reading

Literary

Pagsasalin, napakalawak ng pangangailangan

Binigyang-diin ng isang propesor sa Departamento ng Filipino ng Kolehiyo ng Edukasyon ang “malawak na pangangailangan” sa larangan ng pagsasalin ng wikang Filipino noong Huwebes, ika-30 ng Agosto.

Published

on

wennielyn fajilan presenting
Kuha ni Alexa Taay/TomasinoWeb.

Binigyang-diin ng isang propesor sa Departamento ng Filipino ng Kolehiyo ng Edukasyon ang “malawak na pangangailangan” sa larangan ng pagsasalin ng wikang Filipino noong Huwebes, ika-30 ng Agosto.

Sa ginanap na Siyasik 2018: Pagbabasa ng mga Saliksik-Papel, iginiit ni Asst. Prof. Wennielyn Fajilan, Ph.D. na “napakalawak pa ng pangangailangan” sa translation studies, translation criticism at translation history.

“Yung translation of meaning from one text to another ay batayan ng pagsasalin. Kapag tiningnan sa ibang lipunan, makikita na hindi lang pala iyon ang value niya,” wika ni Fajilan

Sa saliksik-papel ni Fajilan na pinamagatang “Pananalig sa Bata: Kasaysayan at Panunuri ng Muling Pagsasalaysay at Pagsasaling Pambata sa Filipino,” inilahad din niya ang kasulukuyang kalagayan ng pagsasalin dito sa ating bansa partikular na sa mga panitikang pambata.

“Kapag nagsasalin ng panitikang pambata, nagsasalin din ng pagkabata. Bitbit ng tagasalin ang ating pagkabata” at makapangyarihan ang mga ilustrador bilang tagasalin ng panitikang pambata, ani Fajilan.

“Hindi mo titingnan yung bata ng tabularasa. Mayroon na siya kaalaman. Kapos siya sa karanasan pero hindi ibig sabihin na kapos siya sa kaalaman,” dagdag pa niya.

Nabanggit din ni Fajilan na ang pagsasalin ay “migration” at walang pagsasalin na parehas dahil “magkakaiba ng pokus.”

Ang programang Siyasik ay naglalayong hindi lamang maibida ang mga saliksik-papel ng mga guro kundi mas makatulong pa sa pagpapaunlad ng wikang Filipino at makapag-ambag sa pag-aaral nito.

Ginanap ang nasabing programa sa Gusaling Albertus Magnus kahapon, sa pangunguna ng Departamento ng Filipino ng Kolehiyo ng Edukasyon ng Unibersidad. John Aaron Pangilinan

 

Comments

Continue Reading

Literary

Isang liham para sa bagong, ganap na Tomasino

Naalala mo pa ba ang mga panahong halos maiyak ka na sa kahahabol sa mga dokumentong kailangang mong ipasa para makapasok?

Published

on

walking thomasian art
Likhang-sining ni Kaye Iral/TomasinoWeb.

Naalala mo pa ba ang mga panahong halos maiyak ka na sa kahahabol sa mga dokumentong kailangang mong ipasa para makapasok? O ‘di kaya yung mga sandaling halos mabaliw ka na sa kahihintay sa pasukan? Naalala mo rin ba yung mga gabing paikot-ikot ka lang sa kama at wala ka nang ibang magawa kung hindi ang pumikit at taimtim mong ipagdasal na sana kayanin mo ang lahat?

Pumipintig. Sumisigaw. Tiyak naramdaman mo rin ang pagbilis ng tibok ng iyong puso noong tumawid ka sa makasaysayang Arko. Sa wakas, isa ka nang ganap na Tomasino. Sa karagatan ng dilaw at ginto, naramdaman mong kabilang ka rito.

At ngayo’y nag-uumpisa na muli ang mga klase. Mararanasan mo na ulit ang mga sandaling tinatamad kang bumangon dahil kulang ka sa tulog, ngunit kailangan mo pa rin pumasok sa kabila ng pagod. Minsan, hindi ka na kakain ng almusal at gagawin mo nalang ang natitirang mga gawain bago ka pumasok. Mararanasan mo na ulit ang pagmamadali sa pagtakbo bago pa magsimula ang Angelus. Babalik nanaman tayo sa paghiling sa kung sino mang nakikinig na sana hindi nanaman sira ang LRT at mabilis ang daloy ng trapiko.

Sa mga darating na linggo ay mararamdaman mo na ulit ang bigat na dinadala ng isang estudyante. Mas uunahin mo ang pagtapos sa iyong mga takdang aralin o pag-aaral sa isang pagsusulat kaysa sa pagtulog. Tila biglang bumibilis ang takbo ng oras habang ikaw ay natataranta sa sobrang dami ng iyong mga gawain. Mapapaisip ka nanaman kung para saan at para kanino mo ba ito ginagawa?

Lagi mong tandaan na hindi lahat ng kaalaman ay nasa PowerPoint slide ng iyong guro, ito ay iyong mapupulot sa iba’t ibang uri ng tao na iyong makakasalamuha sa loob at labas ng Unibersidad.

Ang tunay na kaalaman ay iyong makukuha sa mga panahong bumagsak ka at tinalikuran ka ng mga taong inakala mong sasamahan ka hanggang sa dulo. Ang tunay na kaalaman ay iyong makakamit kapag minulat mo ang iyong mga mata. Ang tunay na kaalaman ay iyong mapupulot sa pagmamahal hindi lamang sa iyong ginagawa para sa pangarap, kung ‘di para rin sa bayan.

Lagi mo ring tandaan na lahat ng iyong mga paghihirap ay may kapalit. Kahit gaano pa kahirap o kabigat ang bawat gawain ay magiging maganda at masagana ang bunga nito. Huwag ka lang sumuko dahil magiging maayos rin ang lahat.

Kaya kung napapagod ka na, bigyan mo ng pagkakataon ang iyong sarili na magpahinga. Kung sa tingin mo na ikaw ay naliligaw sa lawak ng daan at hindi mo na alam kung ipagpapatuloy mo pa, bigyan mo ng oras ang iyong sarili para makapag-isip.

Ang aking pagpasok sa Unibersidad ng Santo Tomas ay isa lamang sa mga mararaming kahilingan na aking natupad. Bukod dito, ito ay ang aking pangalawang tahanan, at sa tahanang ito ay nakilala ko ang mga taong tinuring kong pangalawang pamilya. Kahit malayo layo pa ang daang tatahakin, masasabi kong lubos na akong napamahal dito. 

Nagbabago na ang lahat, at kasama na ako dito. J. B.

Comments

Continue Reading

Trending