Connect with us

Literary

Combat fake news through literature, urges critic, veteran journo

Quoting Palanca Award-winning writer Jose Dalisay Jr., renowned critic Rolando Tolentino upheld that “the best antidote to fake news is true fiction.”

Published

on

Photo by Elizabeth Nicole Regudo/TomasinoWeb.

A veteran journalist and a renowned literary critic urged Thomasians yesterday to write more literature about current social issues to fight the rise of disinformation in the country.

Rolando Tolentino, director of the University of the Philippines (UP) Institute of Creative Writing, said during this year’s Paz Latorena Memorial Lectures that writing short stories and poetry could help combat lies peddled by those in power.

Quoting Palanca Award-winning writer Jose Dalisay Jr., Tolentino upheld that “the best antidote to fake news is true fiction.”

“Paano mo maco-combat kung in-abdicate mo ‘yung role ng panitikan? Magsulat ng panitikan tungkol sa panahon na ‘to,” Tolentino affirmed.

With the advent of social media, Tolentino also lamented the distortion of “orality” of storytelling and the perception of reality but he maintained that literature “is a creative response to reality.”

He continued by stating that the role of literature in Philippine society is crucial as it serves as the country’s record of important historical events and social movements.

“Napakahalagang area [ng panitikan] sa kasaysayan natin, ito na ang chronicle natin,” he said.

He added: “Kaya natin napatunayan na may Martial Law, may Marcos dictatorship, may Spanish colonialism ay dahil sa mga matitigas [at] astig nating manunulat na nag-intervene sa panahon na ‘to.”

The former UP College of Mass Communication dean also stressed how “slow” writers are nowadays in publishing literary works that tackle issues current social issues.

“Wala na tayong poems na lumalabas, wala tayong short stories na lumalabag. […] May pagka-slow na ‘yung writers natin kasi ang pumapasok talaga are all these posts, mga commentaries [n]ila sa Facebook,” he said.

Meanwhile, veteran journalist and columnist Salvacion Espina-Varona called on writers to use literature to resist alienating pro-administration supporters.

“Alam natin kung bakit nanalo si Rodrigo Duterte [at hindi lamang ito dahil sa fake news but] because he does not exist in a vacuum: He is the sum total of rage passed from generation after generation,” Espina-Varona told the audience.

She also urged that a “real” way to battle lies is to become “truth-tellers,” telling them that safeguarding truth is not solely the role of journalists.

“Hindi pwedeng isang sektor lamang lipunan ang magiging guardians ng katotohanan sa mundo, hindi pwedeng journalists lang,” she said.

This month, Facebook began implementing strict measures against the proliferation of fake news, such as identifying links from legitimate news sites and blocking links from several websites identified to peddle false information.

The social media giant, meanwhile, on Thursday announced its partnership with online news agencies Rappler and Vera Files for a third-party fact-checking program in the country, which aims to prevent the spreading of fake news content on the social media platform.

Presidential Communications Undersecretary Lorraine Badoy and Presidential Spokesperson Harry Roque have protested the partnership, accusing Rappler and Vera Files of “partisanship.”

On Oct. 4 last year, the Senate Committee on Public Information and Mass Media opened its first hearing on fake news, the first of its kind in the country. The committee concluded its second hearing last Jan. 30.

Bannered with the theme “Saysay ng Panitikan sa Panahon ng Fake News at Tokhang,” the yearly lecture is held in honor of Paz Latorena, an esteemed Filipina fictionist and former chair of the University’s Department of Literature.

The event concurs with the celebration of the National Literature Month. —with reports from P. Jamilla

Comments

Literary

Huwag Mo Kaming Salingin

Pagkat habang may laban,
Patuloy ang sigaw namin:
Huwag mo kaming salingin.

Published

on

Dibuho ni Jomari Robiso/TomasinoWeb.

Noong sinauna,

Bago man daw lumaya,

Ang sigaw ni Rizal

Sa Inang Espanya:

Huwag Mo Akong Salingin.

 

Nang dakipin ang Supremo,

Nang sa likod ay tumuhog ang bolo,

Ang sigaw ni Bonifacio

Sa kapwa Pilipino:

Huwag Mo Akong Salingin.

 

Nang dumating ang estrangherong Kano,

Sa pag-aastang Diyos ng mundo,

Ang sigaw ng rebolusyonaryong Pilipino

Nang agawin ng Kano ang panalo:

Huwag Mo Kaming Salingin.

 

At ginapi, pinatay, iniwan sa Hapon,

Ang perlas ng silangan ay inulan ng dugo,

Sumigaw sa kanayunan ang hukbong bayan

At tumindig, itinaas: Huwag Mo Kaming Salingin.

 

Ngunit ngayo’y sa’n nanggagaling

Ang mga katagang gasgas na rin,

Sa lansangan, sa nayon,

sa syudad, sa pabrika,

Maging sa pamantasan din.

 

Panahon na para mamulat,

Panahon na para magising,

Pagkat habang may laban,

Patuloy ang sigaw namin:

Huwag mo kaming salingin.

Comments

Continue Reading

Literary

Pagsasalin, napakalawak ng pangangailangan

Binigyang-diin ng isang propesor sa Departamento ng Filipino ng Kolehiyo ng Edukasyon ang “malawak na pangangailangan” sa larangan ng pagsasalin ng wikang Filipino noong Huwebes, ika-30 ng Agosto.

Published

on

wennielyn fajilan presenting
Kuha ni Alexa Taay/TomasinoWeb.

Binigyang-diin ng isang propesor sa Departamento ng Filipino ng Kolehiyo ng Edukasyon ang “malawak na pangangailangan” sa larangan ng pagsasalin ng wikang Filipino noong Huwebes, ika-30 ng Agosto.

Sa ginanap na Siyasik 2018: Pagbabasa ng mga Saliksik-Papel, iginiit ni Asst. Prof. Wennielyn Fajilan, Ph.D. na “napakalawak pa ng pangangailangan” sa translation studies, translation criticism at translation history.

“Yung translation of meaning from one text to another ay batayan ng pagsasalin. Kapag tiningnan sa ibang lipunan, makikita na hindi lang pala iyon ang value niya,” wika ni Fajilan

Sa saliksik-papel ni Fajilan na pinamagatang “Pananalig sa Bata: Kasaysayan at Panunuri ng Muling Pagsasalaysay at Pagsasaling Pambata sa Filipino,” inilahad din niya ang kasulukuyang kalagayan ng pagsasalin dito sa ating bansa partikular na sa mga panitikang pambata.

“Kapag nagsasalin ng panitikang pambata, nagsasalin din ng pagkabata. Bitbit ng tagasalin ang ating pagkabata” at makapangyarihan ang mga ilustrador bilang tagasalin ng panitikang pambata, ani Fajilan.

“Hindi mo titingnan yung bata ng tabularasa. Mayroon na siya kaalaman. Kapos siya sa karanasan pero hindi ibig sabihin na kapos siya sa kaalaman,” dagdag pa niya.

Nabanggit din ni Fajilan na ang pagsasalin ay “migration” at walang pagsasalin na parehas dahil “magkakaiba ng pokus.”

Ang programang Siyasik ay naglalayong hindi lamang maibida ang mga saliksik-papel ng mga guro kundi mas makatulong pa sa pagpapaunlad ng wikang Filipino at makapag-ambag sa pag-aaral nito.

Ginanap ang nasabing programa sa Gusaling Albertus Magnus kahapon, sa pangunguna ng Departamento ng Filipino ng Kolehiyo ng Edukasyon ng Unibersidad. John Aaron Pangilinan

 

Comments

Continue Reading

Literary

Isang liham para sa bagong, ganap na Tomasino

Naalala mo pa ba ang mga panahong halos maiyak ka na sa kahahabol sa mga dokumentong kailangang mong ipasa para makapasok?

Published

on

walking thomasian art
Likhang-sining ni Kaye Iral/TomasinoWeb.

Naalala mo pa ba ang mga panahong halos maiyak ka na sa kahahabol sa mga dokumentong kailangang mong ipasa para makapasok? O ‘di kaya yung mga sandaling halos mabaliw ka na sa kahihintay sa pasukan? Naalala mo rin ba yung mga gabing paikot-ikot ka lang sa kama at wala ka nang ibang magawa kung hindi ang pumikit at taimtim mong ipagdasal na sana kayanin mo ang lahat?

Pumipintig. Sumisigaw. Tiyak naramdaman mo rin ang pagbilis ng tibok ng iyong puso noong tumawid ka sa makasaysayang Arko. Sa wakas, isa ka nang ganap na Tomasino. Sa karagatan ng dilaw at ginto, naramdaman mong kabilang ka rito.

At ngayo’y nag-uumpisa na muli ang mga klase. Mararanasan mo na ulit ang mga sandaling tinatamad kang bumangon dahil kulang ka sa tulog, ngunit kailangan mo pa rin pumasok sa kabila ng pagod. Minsan, hindi ka na kakain ng almusal at gagawin mo nalang ang natitirang mga gawain bago ka pumasok. Mararanasan mo na ulit ang pagmamadali sa pagtakbo bago pa magsimula ang Angelus. Babalik nanaman tayo sa paghiling sa kung sino mang nakikinig na sana hindi nanaman sira ang LRT at mabilis ang daloy ng trapiko.

Sa mga darating na linggo ay mararamdaman mo na ulit ang bigat na dinadala ng isang estudyante. Mas uunahin mo ang pagtapos sa iyong mga takdang aralin o pag-aaral sa isang pagsusulat kaysa sa pagtulog. Tila biglang bumibilis ang takbo ng oras habang ikaw ay natataranta sa sobrang dami ng iyong mga gawain. Mapapaisip ka nanaman kung para saan at para kanino mo ba ito ginagawa?

Lagi mong tandaan na hindi lahat ng kaalaman ay nasa PowerPoint slide ng iyong guro, ito ay iyong mapupulot sa iba’t ibang uri ng tao na iyong makakasalamuha sa loob at labas ng Unibersidad.

Ang tunay na kaalaman ay iyong makukuha sa mga panahong bumagsak ka at tinalikuran ka ng mga taong inakala mong sasamahan ka hanggang sa dulo. Ang tunay na kaalaman ay iyong makakamit kapag minulat mo ang iyong mga mata. Ang tunay na kaalaman ay iyong mapupulot sa pagmamahal hindi lamang sa iyong ginagawa para sa pangarap, kung ‘di para rin sa bayan.

Lagi mo ring tandaan na lahat ng iyong mga paghihirap ay may kapalit. Kahit gaano pa kahirap o kabigat ang bawat gawain ay magiging maganda at masagana ang bunga nito. Huwag ka lang sumuko dahil magiging maayos rin ang lahat.

Kaya kung napapagod ka na, bigyan mo ng pagkakataon ang iyong sarili na magpahinga. Kung sa tingin mo na ikaw ay naliligaw sa lawak ng daan at hindi mo na alam kung ipagpapatuloy mo pa, bigyan mo ng oras ang iyong sarili para makapag-isip.

Ang aking pagpasok sa Unibersidad ng Santo Tomas ay isa lamang sa mga mararaming kahilingan na aking natupad. Bukod dito, ito ay ang aking pangalawang tahanan, at sa tahanang ito ay nakilala ko ang mga taong tinuring kong pangalawang pamilya. Kahit malayo layo pa ang daang tatahakin, masasabi kong lubos na akong napamahal dito. 

Nagbabago na ang lahat, at kasama na ako dito. J. B.

Comments

Continue Reading

Trending